Bunt Głuchych. Odnowa jest spektaklem poruszającym w swej treści i formie tematy komunikacji, języka i dostępności. Premiera pierwotnej odsłony Buntu Głuchych miała miejsce w 2018 roku w Zachęcie. Po siedmiu latach patrzymy nań bogatsi w doświadczenia współtworzenia wydarzeń z mniejszością g/Głuchych, rozwijania projektów, współpracy na różnych poziomach, podejmowania wyzwań związanych z instytucjonalnym obiegiem sztuki i akademickimi ścieżkami rozwoju.
Tytułowy bunt g/Głuchych jest tylko jednym z wątków zawartych w fabule spektaklu o społecznym znaczeniu języka. Dotyczy historycznego wydarzenia z 1988 roku – protestu studentów amerykańskiej uczelni Gallaudet University w Waszyngtonie, który doprowadził do powołania pierwszego w historii głuchego rektora wyższej uczelni. Inspiracją do przygotowania spektaklu była jednak inna historia: holenderskiej artystki, córki chińskich imigrantów, urodzonej już w Europie i wychowanej bez użycia ojczystego języka. Kontekst spektaklu jest więc szeroki, ale niewątpliwie historia protestu na uczelni w Waszyngtonie ma wymiar symboliczny. Jest też jedyną przywołaną w projekcie opowieścią, która kończy się dobrze.
W nowej odsłonie spektaklu chór tworzą osoby słyszące i g/Głusi. Udział chóru foniczno-migowego ma szansę nie tylko stać się nową propozycją artystyczną, ale również podstawą dla budowania równoprawnej przestrzeni w kulturze, tworzenia inkluzywnej, artystycznej społeczności, wspólnoty opartej na wzajemnym zrozumieniu, poszanowaniu potrzeb i podmiotowości. Dostępność jest strukturalną częścią formalną spektaklu. Na scenie występują aktorki słyszące i słabosłysząca. Obecny jest język polski foniczny i polski język migowy.
tekst i reżyseria: Bogna Burska
kurator, koordynator chóru migowego (styczeń 2025): Daniel Kotowski
koordynator chóru migowego (styczeń i listopad 2025): Daniel Kotowski
aktorki: Klara Bielawka, Ewelina Żak, Marta Kalinowska
kompozytor, dyrygent: Sean Palmer
kompozytor, trener wokalny: Jakub Pałys
kuratorka Chóru w Ruchu: Ewa Chomicka
konsultacje choreograficzne: Weronika Pelczyńska
koordynacja dostępności: Emilia Rudzka
tłumaczki PJM (listopad 2025): Alicja Famulska, Katarzyna Głozak
produkcja (listopad 2025): Katarzyna Tomczak-Wysocka, Dominika Wiśniowska
produkcja (styczeń 2025): Anna Makowska, Joanna Saran
koordynacja (styczeń 2025): Paulina Celińska
Promocja wydarzenia: Zofia Koźniewska, Alicja Malicka, Milena Liebe, Aleksandra Sienkiewicz, Alicja Sznajder, Justyna Wydra
Zachęta Narodowa Galeria Sztuki
Chór w Ruchu w składzie (listopad 2025):
Adrianna Kitkowska, Agata Dalecka, Aleksandra Olszowska, Aneta Rajca, Anna Wieczorek, Barbara Szymanowska, Barbara Walczak, Barbara Baranowska, Beata Akbaş, Bożena Reger, Dagmara Siwczyk, Dominika Jędrzejczak, Edyta Pawłowska, Elżbieta Balano, Elżbieta Jasińska, Ewa Chomicka, Irena Klein,Irena Wiesiołek, Julia Supeł, Justyna Orlińska, Kamila Nawrocka. Katarzyna Andrejczuk, Katarzyna Pawluk, Kinga Wołoszyn-Kowanda, Magdalena Zaczek, Maja Chomik, Małgorzata Janina Berwid, Małgorzata Kozek, Maria Gromadowska, Maria Jolanta Nałęcz-Jawecka, Maryja Krats, Monika Majer-Wasilewska, Natalia Lidwa, Natalia Pacyga, Natalia Strzeszewska, Natalia Trybuła, Urszula Iwińska, Urszula Strych, Viki Polazava, Weronika Jeżewska
Chór w Ruchu w składzie (styczeń 2025):
Beata Akbaş, Katarzyna Andrejczuk, Elżbieta Balano, Barbara Baranowska, Małgorzata Janina Berwid, Ewa Chomicka, Maja Chomik, Agata Dalecka, Renata Dziurawiec, Iwona Goździkowska, Maria Gromadowska, Urszula Iwińska, Elżbieta Jasińska, Weronika Jeżewska, Dominika Jędrzejczak, Irena Klein,Małgorzata Kozek, Dominika Kozłowska, Maryja Krats, Natalia Lidwa, Kamila Nawrocka, Maria Jolanta Nałęcz-Jawecka, Natalia Obrębska, Joanna Olejniczak, Aleksandra Olszowska, Justyna Orlińska, Katarzyna Pawluk, Edyta Pawłowska, Weronika Pelczar, Aneta Rajca, Bożena Reger, Dagmara Siwczyk, Urszula Strych, Natalia Strzeszewska, Barbara Szymanowska, Barbara Walczak, Anna Wieczorek, Irena Wiesiołek, Kinga Wołoszyn-Kowanda, Magdalena Zaczek
Chór w Ruchu to społeczny, eksperymentalny, nowy chór (z historią). Przez 9 lat rozwijał się przy jednym z warszawskich muzeów, tworząc performanse muzyczne, działania towarzyszące wystawom, interwencje artystyczne, ścieżki dźwiękowe do filmów i spektakli. Współpracował w tym czasie z wybitnymi artystami i artystkami, m.in. Seanem Palmerem, Zorką Wollny, Bogną Burską, Wojtkiem Blecharzem, Dominikiem Strycharskim, Jaśminą Wójcik, Mikołajem Trzaską, Aleksandrą Gryką. Dzięki tym projektom powstała inkluzywna społeczność, łącząca osoby poszukujące niestandardowych środków wyrazu, które chcą dalej (współ)działać i (współ)tworzyć na pograniczu muzyki, performatyki, sztuk wizualnych i pracy z przestrzenią. Chór w Ruchu powstał na początku 2024 roku jako inicjatywa oddolna, wędrująca, otwarta na nowe działania i potencjalności. Od tego czasu zrealizował projekty z Komuną Warszawa („Pieśń przyszłości. Koncert na budynek i chór”, reż. Grzegorz Laszuk), Zachętą – Narodową Galerią Sztuki („Bunt Głuchych. Odnowa”, reż. Bogna Burska), Łazienkami Królewskimi („Wszystkie zwycięstwa kobiet”, komp. Maria Ka), Radiem Kapitał (3 cykle „Przesileń” – komp. Edka Jarząb, Halszka Sokołowska, Olga Mysłowska, chor. Weronika Pelczyńska, Monika Jarosińska).